ضخامتسنج اولتراسونیک ابزار مهمی در بازرسی فنی و تستهای غیرمخرب (NDT) هستند که برای اندازهگیری دقیق ضخامت مواد و تشخیص عیوب استفاده میشوند. تعمیر ضخامت سنج التراسونیک و نگهداری صحیح آن برای اطمینان از عملکرد مطلوب، دقت و طول عمر آنها ضروری است. در ادامه یک راهنمای جامع برای تعمیر و نگهداری ضخامتسنج اولتراسونیک ارائه شده است.
آشنایی با ضخامتسنج اولتراسونیک
ضخامتسنج اولتراسونیک دستگاهی است که از امواج صوتی برای اندازهگیری ضخامت مواد استفاده میکند. این ابزار به شما کمک میکند بدون نیاز به برش یا تخریب، ضخامت دیوارهای فلزی، پلاستیکی، سرامیکی و دیگر مواد را اندازه بگیرید.
اجزای اصلی یک ضخامت سنج اولتراسونیک:
-
- صفحهنمایش.
- مدارهای فرستنده و گیرنده.
- رابطهای ورودی و خروجی.
- پراب یا ترانسدیوسر اولتراسونیک
پروب اولتراسونیک نیز ابزارهایی هستند که سیگنالهای الکتریکی را به امواج اولتراسونیک و بالعکس تبدیل میکنند.
- انواع:
- پروبهای تماسی.
- پروبهای دو عنصری.
- پروبهای غوطهوری.
نحوه عملکرد ضخامتسنج اولتراسونیک
عیب یابی به روش اولتراسونیک یک روش قدیمی و رایج است. عملکرد ضخامت سنج اولتراسونیک بر اساس انتشار و بازتاب امواج صوتی است. برای درک بهتر، مراحل کار به زبان ساده توضیح داده میشود:
- ارسال امواج صوتی:
یک قطعه کوچک به نام “پروب” در تماس با سطح ماده قرار میگیرد. پروب از یک کریستال خاص استفاده میکند که میتواند امواج صوتی (اولتراسونیک) تولید کند. - حرکت امواج در ماده:
امواج صوتی از پروب وارد ماده میشوند و درون آن حرکت میکنند. وقتی این امواج به لایه زیرین یا سطح مقابل ماده میرسند، بازتاب میشوند. - بازگشت امواج به پروب:
پروب امواج بازتابی را دریافت میکند. زمان رفت و برگشت امواج (از ارسال تا دریافت) توسط دستگاه اندازهگیری میشود. - محاسبه ضخامت:
دستگاه با توجه به سرعت حرکت امواج صوتی در ماده (که از قبل تعریف شده) و زمان رفت و برگشت، ضخامت ماده را محاسبه کرده و نمایش میدهد.
فرمول ساده:
ضخامت = 2/( سرعت صوت × زمان رفت و برگشت)
مشکلات متداول دستگاه ضخامت سنج التراسونیک و نشانههای آنها
ضخامتسنج اولتراسونیک:
- نشانه: قرائتهای ناپایدار یا نادرست.
- علت: مشکلات کالیبراسیون، نقص در مدارها یا ایرادات نرمافزاری، خرابی پراب
- نشانه: دستگاه روشن نمیشود.
- علت: خرابی باتری، مشکلات منبع تغذیه داخلی یا آسیب به کانکتورها.
- نشانه: از دست رفتن سیگنال یا پاسخ ضعیف.
- علت: آسیب به کابل یا کانکتورها، تداخل یا مشکلات نرمافزاری ، آسیب پروب
پروب اولتراسونیک:
- نشانه: سیگنال ضعیف یا عدم انتقال سیگنال.
- علت: آسیب به کریستال پیزوالکتریک، خرابی کابل یا سایش کانکتورها.
- نشانه: خروجی سیگنال نامنظم.
- علت: اتصال ضعیف، ساییدگی سطح پروب یا آلودگی.
روشهای تعمیر ضخامت سنج التراسونیک
ضخامتسنج اولتراسونیک:
1. بازبینی و کالیبراسیون:
- با استفاده از بلوکهای مرجع، ضخامتسنج را طبق دستورالعمل سازنده مجدداً کالیبره کنید.
- در صورت فرسودگی یا آلودگی بلوکهای کالیبراسیون، آنها را تعویض کنید.
2. تعمیر قطعات الکترونیکی:
- برای تعمیر ضخامت سنج اولتراسونیک قاب دستگاه را باز کرده و مدارهای داخلی را برای یافتن اتصالات شل یا قطعات معیوب بررسی کنید.
- قطعات خراب مانند مقاومتها، خازنها یا میکروچیپها را تعویض کنید.
- مدار تعمیر شده را تست کرده و دوباره نصب کنید.
- در صورت عدم آشنایی با تعمیرات الکترونیک حتما با متخصص این کار مشورت نمایید.
3. بهروزرسانی نرمافزار:
- نرمافزار دستگاه را به آخرین نسخه ارتقا دهید تا ایرادات احتمالی نرمافزاری برطرف شود.
- در صورت تداوم مشکلات، بازنشانی به تنظیمات کارخانه را انجام دهید.
4. تعمیر منبع تغذیه:
- باتریها یا کابلهای تغذیه معیوب را تعویض کنید.
- در صورت عدم شارژ دستگاه، مدارهای شارژ را بررسی و تعمیر کنید.
پروب اولتراسونیک:
1. تعمیر یا تعویض صفحه پروب:
- سطح پروب را از نظر وجود خراش یا سایش بررسی کنید.
- در صورت خرابی، صفحه یا غشای محافظ را تعویض کنید.
2. تعمیر کابل و کانکتورها:
- کابلها را برای بریدگی یا پارگی بررسی کنید.
- کانکتورهای معیوب را با قطعات سازگار جایگزین یا تعمیر کنید.
3. تعویض کریستال:
- در صورت آسیبدیدگی کریستال پیزوالکتریک، آن را با نمونهای مطابق با مشخصات سازنده تعویض کنید.
4. مونتاژ مجدد و تست:
- پس از مونتاژ مجدد پروب، عملکرد آن را با یک بلوک کالیبراسیون تست کنید.
شیوههای نگهداری ضخامت سنج
تمیزکاری و مراقبت عمومی:
- پس از هر بار استفاده، ضخامتسنج و پروبها را با یک پارچه نرم و بدون پرز تمیز کنید.
- از پاککنندههای ساینده که ممکن است به سطح پروب یا قاب دستگاه آسیب برسانند، خودداری کنید.
ذخیرهسازی:
- تجهیزات را در محیط خشک و دمای کنترلشده نگهداری کنید تا از نفوذ رطوبت و تنش حرارتی جلوگیری شود.
- برای حملونقل از جعبههای محافظ استفاده کنید تا از آسیب مکانیکی جلوگیری شود.
کالیبراسیون دورهای:
- بهصورت دورهای، کالیبراسیون دستگاه را با استفاده از بلوکهای مرجع معتبر انجام دهید.
- از سالم بودن و تمیزی بلوکهای مرجع اطمینان حاصل کنید.
نگهداری مایع کوپلانت:
- پس از استفاده، باقیمانده کوپلانت را از سطح پروب و مواد پاک کنید.
- از کوپلانتهای توصیهشده توسط سازنده استفاده کنید تا از آسیب به سطح پروب جلوگیری شود.
بررسی کابلها و کانکتورها:
- کابلها و کانکتورها را بهصورت منظم از نظر سایش یا آسیب بررسی کنید.
- در صورت مشاهده خرابی، آنها را بلافاصله تعویض یا تعمیر کنید.
نکات پیشرفته برای نگهداری
- محافظت محیطی:
- در محیطهای سخت، از ضخامتسنجها و پروبهای مقاوم در برابر آب و گردوغبار استفاده کنید.
- از قرار دادن پروبها در معرض دماهای شدید یا مواد شیمیایی خورنده اجتناب کنید.
- چکاپهای دورهای:
- با استفاده از ابزارهای تشخیص داخلی دستگاه، آزمایشهای خودکار را بهصورت منظم انجام دهید.
- ثبات سیگنال و یکنواختی شکل موج را با نمونههای آزمایشی تأیید کنید.
- سرویس سالیانه:
- سرویس دستگاهها را بهصورت سالیانه توسط سازنده یا مراکز خدمات مجاز برنامهریزی کنید.
- قطعات یدکی را از تولیدکننده اصلی تهیه کنید تا کیفیت تعمیرات تضمین شود.
- آموزش کاربران:
- کاربران را برای کار صحیح با دستگاهها، از جمله نحوه اتصال و جدا کردن پروبها و استفاده از کوپلانت مناسب، آموزش دهید.
نتیجهگیری
نگهداری و تعمیر ضخامتسنج اولتراسونیک و پروبهای اولتراسونیک نیازمند رویکردی سیستماتیک و رعایت بهترین شیوهها است. نگهداری صحیح نه تنها طول عمر تجهیزات را افزایش میدهد، بلکه دقت و اطمینان در اندازهگیریها را نیز تضمین میکند. با رسیدگی به مشکلات بهموقع و رعایت برنامههای نگهداری دورهای، میتوانید عملکرد ابزارهای NDT خود را به حداکثر برسانید و زمان خرابی را به حداقل برسانید.
صفحات پیشنهادی:
